Regionale samenwerkingsafspraak palliatieve sedatie

Anticipeer op te verwachten symptomen die refractair kunnen worden. Ga vroegtijdig in gesprek met de patiënt en diens naasten over het verloop en wensen in de terminale fase. Maak het verschil duidelijk tussen euthanasie en palliatieve sedatie. De KNMG biedt artsen houvast met de handreiking ‘Tijdig praten over het overlijden’ (2011). Maak gebruik van de patiënten informatiefolder Palliatieve Sedatie, verkrijgbaar bij het IKNL. Definitie Palliatieve sedatie is het opzettelijk verlagen van het bewustzijn van een patiënt in de laatste levensfase. Doel is het lijden te verlichten. Het bewustzijn verlagen is een middel om dat te bereiken. Het is van groot belang dat de palliatieve sedatie op de juiste indicatie, proportioneel en adequaat wordt toegepast. Niet de mate van bewustzijnsverlaging, maar de mate van symptoomcontrole bepaalt de dosering, de combinatie en de duur van de inzet van de medicamenten.
Ter ondersteuning van de besluitvorming over palliatieve sedatie kan de hoofdbehandelaar gebruik maken van het Regionaal Consultatieteam Palliatieve Zorg. Dit team geeft telefonische ondersteuning aan artsen en verpleegkundigen/verzorgenden bij specifieke, patiëntgebonden vragen over palliatieve zorg. Het team wordt gevormd door een groep consulenten met specifieke deskundigheid en ervaring op het gebied van palliatieve zorgverlening. Het team is dagelijks bereikbaar van 08.00 - 20.00 uur, via tel: 0900 - 297 16 16.
Voor medewerkers van het JBZ geldt dat zij voor palliatieve vraagstukken het interne Palliatief Advies Team (PAT) JBZ kunnen raadplegen.
Op werkdagen van 08.00 - 17.00 uur bereikbaar: intern: 1772 of via tel: 06 - 23 48 53 69.
In een situatie waarin sedatie wordt overwogen, moet worden nagegaan of aan alle criteria is voldaan. De behandelaar maakt gebruik van de landelijke richtlijn Palliatieve sedatie (www.pallialine.nl) en/of de KNMG richtlijn Palliatieve sedatie (www.knmg.artsennet.nl) en/of de richtlijn van de eigen organisatie.
De refractaire symptomen en de levensverwachting vormen de basis voor het moment waarop de palliatieve sedatie wordt gestart. Het besluit te starten met palliatieve sedatie mag alleen genomen worden door een arts. Indicatie, argumentatie en besluitvorming over palliatieve sedatie gebeurt in consensus met behandelend team, gevolgd door duidelijke afspraken over de uitvoering, start(tijd) en evaluatiemomenten van de sedatie. Aandacht, ondersteuning en begeleiding van patiënt en naasten en het geven van informatie en (herhaalde) uitleg is essentieel voor een goed beloop van de palliatieve sedatie en uiteindelijk een goed afscheid. Ter ondersteuning/consultatie kan gebruik gemaakt worden van onderstaande functies:
  • Specialistisch verpleegkundige teams(dagelijks 24 uur bereikbaar)
    • Regio ’s-Hertogenbosch VTT Verpleegkundig Thuiszorg Technologie team, tijdens kantooruren tel: 073 - 645 41 00, buiten kantooruren tel: 0900 - 515 25 35.
    • Regio Bommelerwaard TGV Team Gespecialiseerde Verpleging tel: 06 - 22 48 50 41 De teams bestaan uit verpleegkundigen die kennis en ervaring hebben bij het toedienen van medicatie en/of voeding via een infuuspomp en of andere verpleegtechnische handelingen o.a. op het gebied van de palliatieve zorg.
  • Dienstapotheek ’s-Hertogenbosch e.o. Voor spoedgevallen buiten de openingstijden van de eigen apotheek kan men terecht bij de dienstapotheek ‘s-Hertogenbosch e.o. Deze is gevestigd in de hal van het Jeroen Bosch Ziekenhuis, Henri Dunantstraat 1, 5223 GZ te ‘s-Hertogenbosch, tel: 073 - 553 59 99 www.dienstapotheekDenBosch.nl
  • Huisartsenpost ’s-Hertogenbosch-Oss-Veghel (HOV) tel: 0900 - 88 60 Voor dringende medische hulp gedurende de avond-, nacht- en weekend- uren. www.huisartsenpost-hov.nl
Er is een voorbeeld regionale richtlijn palliatieve sedatie geschreven. Het doel van dit format is om de regionale samenwerkingsafspraken palliatieve sedatie te vertalen en te concretiseren naar een richtlijn. De voorbeeld richtlijn is te downloaden via www.rose-phoenix.nl (button netwerk palliatieve zorg > regio ‘s-Hertogenbosch - Bommelerwaard > projecten) Het ontwikkelde format dient vertaald te worden voor de eigen organisatie, dit is binnen veel organisaties al gebeurd. De organisatie specifieke richtlijn palliatieve sedatie is op te vragen via de eigen organisatie!
Na het overlijden is zorg voor naasten en (ver)zorgenden gewenst.
  • Naasten: aandacht, ondersteuning en begeleiding, maar ook, informatie en (herhaalde) uitleg aan naasten zijn essentieel voor een goed beloop van de palliatieve sedatie en uiteindelijk een goed afscheid.
  • Zorg voor (ver)zorgenden vraagt om goede communicatie, reflectie en begeleiding van hulpverleners onderling. Gezamenlijke aandacht op het gehele proces werkt signalerend, verhelderend en kwaliteitsverhogend.

In 2007 heeft het project palliatieve sedatie plaatsgevonden. Hieruit zijn regionale samenwerkingsafspraken voortgekomen welke in 2011 zijn herzien. Deze treft u hieronder aan met de daarbij behorende onderleggers. Door op de vlaggetjes te klikken kunt u de betreffende onderlegger downloaden.

 

Klik hier voor de afdrukversie van het stroomschema.

 

 

 

Consultatie Palliatieve Zorg

Consultatie tijdens kantooruren:

regio DBBW: 06-23 48 53 68

regio OUV: 0413-40 22 29

 

Tijdens avond/nacht/weekenduren

en feestdagen: 0900-297 16 16

(voor vragen die niet kunnen wachten

tot de volgende werkdag)