Spirit voor leven … Is dat te koop?

Door Piet Ronnes, coördinator Stichting van Mens tot Mens ‘s-Hertogenbosch “En de boer … hij ploegde voort”, een stukje nostalgie uit de “Ballade van de boer”. De dichter Werumeus Buning was in staat haarfijn te beschrijven hoe de boer door zijn werkzaamheid de akker in het voorjaar vruchtbaar maakte en later in het jaar de vruchten plukte en verkocht. Dat kon de boer doen omdat de burgers veel van zijn vruchten als voedsel nodig hadden om op hun beurt energie te krijgen en te behouden voor hun leven en werk.

Professionals zijn dat: boeren die in onomwonden stijl hun woorden gebruiken om te praten over hun producten en vooral over het belang ervan. Geen twijfel over de betekenis en waarde van hun vak: glashelder kiezen ze hun woorden en onuitputtelijk hun energie.
Het is werkelijk verbluffend hoe sommige professionals zoals zij hun vak etaleren.
Het mag duidelijk zijn dat wie niet zo'n etalage heeft, of anders gezegd: wie geen product heeft dat goed verkoopt, ook geen vragers en kopers vindt. Hij staat soms hard te roepen op de warenmarkt maar geen mens luistert naar hem, men begrijpt niet wat hij te koop aanbiedt. Maar het kan misschien nog erger: de koopman begrijpt niet waarom niemand hem iets vraagt over zijn koopwaar ...
Het beeld dat ik gebruik is duidelijk, denk ik.
Spirituele of geestelijke zorg is een moeilijk verkoopbaar product omdat de mens nauwelijks de behoefte eraan voelt, althans hij voelt hoogstens een vraag boven komen over de betekenis ervan. Waar is het voor en wat betekent het voor mij en wat kost het?
In de (palliatieve) zorg en daarbij aansluitende werkzaamheden is nauwelijks zichtbaar wat de geestelijk verzorger doet. Hij is er misschien, maar weinigen hebben een vraag aan hem.
Toch dienen alle professionals hun eigen woorden te hebben over de betekenis van spirituele zorg. En in het verlengde daarvan kunnen ze ook luisteren naar de bewoner/cliënt en hem te woord staan.
Daar gaat het nu over: weinigen hebben een persoonlijk doorleefde omschrijving bij de hand, dat wil zeggen: eigen woorden en emoties over spiritualiteit (in de palliatieve zorg). Professionals houden symposia en schrijven veel mooie stukken over dit onderwerp, praten over training en begeleiding van medewerkers en vrijwilligers; ze praten veel over een algemene omschrijving, over de betekenis van dit zorgaspect. Maar kan een medicus, specialist, bestuurder, wethouder, burgemeester of minister mij in eigen woorden ook zeggen wat hij/zij verstaat onder spirituele zorg?
Ik ben bang dat het antwoord vaak neen zal zijn. Maar hoe kunnen we dan denken en hopen dat hij het anderen kan vertellen, en wie traint dan de mensen? Kunnen mensen mij vóór doen en onbekommerd vertellen over spirituele zorg, net als de boer hierboven, en in een praatje zeggen aan welk product hij werkt en waarom?
De spirit van en voor het leven is een groot goed: het is het vuur in het leven, immers: spirit laat zien welke waarde mijn leven bepaalt, waarvoor ik werk en welk doel ik in mijn leven heb gesteld. Dat raakt dan aan mijn kern, mijn ziel, zo u wilt, het gaat leven bij mij diep in mijn binnenste en kan uitgroeien tot een grote levensvrucht voor mij en mijn leefomgeving.